Niet elke vrachtwagen- of buschauffeur heeft code 95 en de bijbehorende nascholing nodig. Welke uitzonderingen er precies zijn, staat in een beslisnota van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat die op 17-11-2026 openbaar werd. De nota hoort bij de Kamerbrief van minister Vincent Karremans van 27-10-2026 over het advies van het Adviescollege toetsing regeldruk (ATR).
Wanneer geldt een code 95 vrijstelling?
Code 95 is verplicht als je voor je werk rijdt in een voertuig van de categorie C1, C, D1 of D, met of zonder aanhanger (E). De uitzonderingen staan in artikel 151c van de Wegenverkeerswet 1994. Ze komen volgens het ministerie volledig uit de Europese richtlijn. In het kort heb je in deze gevallen geen code 95 nodig:
- het voertuig kan en mag niet harder dan 45 km per uur;
- je rijdt voor de brandweer, de politie, een ambulancedienst of het leger;
- je bent monteur en maakt een testrit vanwege reparatie of onderhoud;
- je brengt een bus naar een onderhoudscentrum of haalt hem op, maximaal 12 uur per week;
- het voertuig wordt ingezet bij een ramp of voor humanitaire hulp;
- het is een auto of vrachtwagen voor rijles of een rijexamen;
- je rijdt privé en verdient er niets mee, bijvoorbeeld met je eigen camper of een gehuurde verhuiswagen;
- je vervoert spullen of machines die je voor je eigen werk nodig hebt, rijden is niet je hoofdberoep en je rijdt maximaal 12 uur per week;
- je vervoert eigen producten van een landbouw-, tuinbouw-, bosbouw-, veeteelt- of visserijbedrijf binnen 50 kilometer van dat bedrijf, ook maximaal 12 uur per week;
- je bevoorraadt af en toe je eigen onderneming op het platteland, onder voorwaarden.
Eén dag per week leveren telt wel mee
Een hovenier of timmerman die de eigen spullen naar een klus brengt, valt onder de vrijstelling voor vervoer voor eigen werk. Gebruik je een vrachtwagen daarentegen één dag per week om producten bij klanten af te leveren, dan moet je volgens de nota wel nascholen, ook als je onder de 12 uur blijft.
De grens van 12 uur per week bestaat in Nederland sinds 2006, toen Nederland de Europese richtlijn invoerde. In 2018 lichtte de Europese Commissie toe dat rijden meestal niet als hoofdactiviteit geldt als het minder dan 30 procent van de maandelijkse werktijd beslaat. Het ATR wilde daarom een gemiddelde per maand, maar de minister houdt vast aan de vaste grens per week, zoals we eerder schreven over de reactie van de minister op het ATR-advies.
Werkgevers willen meer flexibiliteit
Het CBR erkent de opleidingsinstituten, certificeert de cursussen, registreert de gevolgde nascholing en houdt toezicht. Over de nascholing overlegt het CBR geregeld met onder meer TLN, evofenedex en de vakbonden. Die partijen zien graag meer ruimte, maar grote veranderingen kunnen volgens hen alleen als de regels in Brussel veranderen.
In mei 2026 deelde het CBR de uitkomsten van een enquête onder werkgevers, die het samen met TLN, evofenedex en KNV hield. Daaruit kwamen drie verbeterpunten: de nascholing moet aantoonbaar iets opleveren, de rollen moeten helder zijn en de informatie moet duidelijker.
Wat betekent dit voor jou?
Rijden is straks je vak? Dan verandert er niets, of je nu je vrachtwagenrijbewijs halen wilt of eerst je busrijbewijs halen gaat. Je hebt code 95 nodig en scholing blijft verplicht: in elke periode van 5 jaar 35 uur, met minimaal 7 uur praktijktraining. Rijd je alleen af en toe met een zwaar voertuig voor je eigen bedrijf, kijk dan of een van de vrijstellingen op jou van toepassing is. Twijfel je, lees dan de beslisnota over code 95 zelf of neem contact op met het CBR.
Voor rijscholen is vooral de vrijstelling voor les- en examenvoertuigen van belang: voor een auto of vrachtwagen die wordt gebruikt voor rijles of een rijexamen geldt de plicht niet. Verder blijft alles bij het oude. Een praktijktrainer nascholing mag alleen collega's bij de eigen werkgever scholen, en leren tijdens het werk wordt nog getest in een proef van het CBR die tot medio 2027 loopt.
Bronnen
- Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat: beslisnota bij Kamerbrief over advies ATR, onnodige regeldruk bij verplichte nascholing voor chauffeurs rijbewijs C en D (behoud code-95) (17-11-2026)
- Tweede Kamer: brief van de minister van Infrastructuur en Waterstaat over het advies van het ATR (Kamerstuk 29398, nr. 1254) (27-10-2026)
- Transport Online: Minister weigert versoepeling code 95, 12-uursnorm voor vrachtwagenchauffeurs blijft (27-10-2026)
Geschreven door de Redactie Rijschoolspecialist op basis van de bronnen hierboven. Gepubliceerd op .
Zo werken wij: we schrijven nieuws op basis van officiële bronnen, zoals het CBR, de Rijksoverheid en de Staatscourant, en noemen altijd waar een bericht op steunt. Voor een nieuwsbericht betaalt niemand. Zie je een fout? Laat het ons weten via de contactpagina. Een correctie zetten we met datum onder het bericht.


