Code 95: minister houdt vast aan 12-uursnorm voor nascholing chauffeurs

De regels voor de nascholing van code 95 blijven grotendeels zoals ze zijn. Minister Vincent Karremans van Infrastructuur en Waterstaat schreef dat op 27 oktober 2026 in een brief aan de Tweede Kamer. Hij reageert daarin op zes adviezen van het Adviescollege toetsing regeldruk (ATR), dat de verplichte nascholing voor vrachtwagen- en buschauffeurs onderzocht. De vrijstelling bij maximaal 12 uur rijden per week blijft bestaan, een praktijktrainer mag niet bij andere bedrijven lesgeven en scholing tijdens het werk komt er mogelijk later wel.

Wat is code 95?

Code 95 is een aantekening op het rijbewijs. Je hebt hem nodig als je voor je werk rijdt met een voertuig waarvoor rijbewijs C1(E), C(E), D1(E) of D(E) nodig is. De code is 5 jaar geldig. Wil je hem verlengen, dan volg je in die periode 35 uur nascholing, waarvan minstens 7 uur praktijktraining.

De verplichting komt uit een Europese richtlijn over de vakbekwaamheid van beroepschauffeurs. Nederland koos bij de invoering voor een breed aanbod, omdat de transportsector uit veel verschillende deelmarkten bestaat. Daardoor zijn er nu ongeveer 50 verschillende nascholingscursussen.

De 12-uursnorm voor de nascholing van code 95 blijft

Niet iedere chauffeur hoeft na te scholen. Rijd je maximaal 12 uur per week om materiaal, uitrusting of machines voor je eigen werk te vervoeren, en is rijden niet je hoofdtaak, dan ben je vrijgesteld. De minister noemt kermisexploitanten en eigenaren van een foodtruck als voorbeeld. Is vervoer wel je hoofdtaak, dan geldt de vrijstelling niet, ook niet als je minder dan 12 uur per week achter het stuur zit.

Het ATR stelde voor om de grens per week te vervangen door een gemiddelde per maand. Dat advies neemt de minister niet over. Volgens hem neemt Nederland de Europese vrijstellingen ongewijzigd over in artikel 151c van de Wegenverkeerswet 1994. De richtlijn zelf gaat uit van minder dan 30 procent van de werktijd per maand. Een vaste grens per week vraagt volgens Karremans maar weinig administratie van chauffeurs. Wel vallen bij elke grens mensen er net buiten, erkent hij.

Praktijktrainer blijft gebonden aan het eigen bedrijf

De verplichte praktijktraining kan op twee manieren worden gegeven: door een rijinstructeur met een certificaat volgens de Wet rijonderricht motorrijtuigen (WRM), of door een ervaren collega met een korte opleiding tot praktijktrainer nascholing (PTN). Zo'n PTN'er mag alleen chauffeurs van de eigen werkgever scholen. Het ATR wilde die beperking schrappen, maar de minister houdt eraan vast.

Zijn argument: een PTN'er kent de collega's, het soort vervoer en de voertuigen van het eigen bedrijf, en is daarom juist daar op zijn plek. Bovendien zou het voorstel volgens de minister ongewenst zijn tegenover rijscholen en rijinstructeurs, die voor hun WRM-certificaat een uitgebreid traject hebben gevolgd.

Leren tijdens het werk: later misschien wel

Eén advies neemt de minister op termijn wel over. Het CBR houdt een proef met learning on the job, waarbij chauffeurs de praktijkuren van hun nascholing tijdens het gewone werk volgen. De eerste ervaringen zijn volgens de brief positief, maar de proef loopt tot medio 2027. Daarna moet nog blijken hoe het CBR toezicht kan houden en moet er een stevige juridische basis komen.

Daarnaast vraagt het ministerie de Europese Commissie om eenvoudigere vrijstellingsregels die in alle lidstaten gelijk zijn. De cursussen zelf worden volgens de minister al doorlopend geëvalueerd, onder meer met een tevredenheidsonderzoek onder chauffeurs.

Wat betekent dit voor jou?

Wil je je vrachtwagenrijbewijs halen of je busrijbewijs halen om er je beroep van te maken? Dan verandert er voorlopig niets: met code 95 volg je elke 5 jaar 35 uur nascholing. Houd wel rekening met de kosten. Voor praktijktoetsen en nascholingscursussen rekent het CBR volgend jaar een extra toeslag, zoals we eerder schreven over de nieuwe tarieven van het CBR voor 2027.

Voor rijschoolhouders en instructeurs met een WRM-certificaat blijft de praktijktraining voor chauffeurs van andere bedrijven hun terrein. Over de opleiding van rijinstructeurs zelf verwijst de minister naar de uitwerking van het advies "Van rijles naar rijonderwijs" van Emile Roemer uit 2021. Dat advies gaat alleen over rijbewijs B. Lessen die ook passen bij code 95 neemt het ministerie later mee. Ook het vakblad Transport Online berichtte op 27 oktober over de brief.